Szrotówek kasztanowcowiaczek

(Cameraria ohridella)

Rząd: Motyle (Lepidoptera)

Rodzina: Kibitnikowate (Gracilariidae)

Długość motyla: ok. 3-4 mm

Rozpiętość skrzydeł: ok. 8 mm

Pojaw motyla: od końca kwietnia do połowy września.

Środowisko: lasy liściaste i mieszane, parki, aleje.

Rośliny pokarmowe: gatunek występujący zwykle na kasztanowcu białym (Aesculus hippocastanum) oraz znacznie rzadziej na kasztanowcu czerwonym (A. x carnea) i żółtym (A. octandra).

Po raz pierwszy szrotówek kasztanowcowiaczek  wykryty został w Macedonii w 1985 roku. Od tego czasu rozprzestrzenił się on na obszarze prawie całej Europy z wyłączeniem Półwyspu Iberyjskiego, Wielkiej Brytanii i przeważającej części Skandynawii. Od 1998 roku jest on również obserwowany w Polsce i szybko rozszerza zasięg swojego występowania z południa ku północy kraju.

Motyle po przezimowaniu w stadium poczwarki pojawiają się na pniach kasztanowców w ostatnich dniach kwietnia. Wylęg owadów dorosłych (images) z poczwarek może trwać 2 do 3 tygodni. W tym okresie dochodzi do kopulacji, które odbywają się na pniach jak i na liściach drzew.  W maju samice składają na liściach jaja. Jajo ma kształt soczewkowaty, jest przeźroczyste o chropowatej strukturze,  z czasem jego barwa ulega zmianie i staje się mlecznobiałe. Jaja zawsze składane są po zewnętrznej stronie liścia generalnie przy nerwach bocznych i głównych. Larwa bezpośrednio z jaja wgryza się do liścia, w początkowym okresie wzrostu tworzy wąski niewielkiej długości kanalik. W tym okresie przechodzi pierwszą wylinkę i zaczyna żerować w liściu tworząc ciemnobrunatne okrągłe miny. Po przejściu następnej wylinki tempo żerowania wzrasta na liściu powstają nieregularne jasno-zielonkawe żery o powierzchni 2 - 3 cm². Na tym kończy się rozwój żerowiska (miny). Po zaprzestaniu żerowania larwa przechodzi wylinkę i zmienia się w larwę wyposażoną w gruczoły przędne. Larwa z której ma wyjść motyl drugiego pokolenia ma zachowanie odmienne niż w przypadku gdy poczwarka ma przelegiwać do trzeciego pokolenia czy też do przyszłego albo jeszcze do następnego roku. W tym przypadku larwa ta tworzy rzadki oprzęd koloru białego, w nim przechodzi następną wylinkę do następnego stadium larwy przędzącej, jednak to stadium już nie tworzy kokonu jedynie poprawia poprzedni i przepoczwarcza się. W przypadku przelegiwania poczwarek drugie stadium przędzące tworzy pod rzadkim kokonem poprzedniego stadium larwy przędzącej silny masywny kokon koloru ciemnożółtego.

W warunkach naszego kraju motyl ten ma 3 generacje, a ich rozwój przebiega tak samo jak wyżej opisany. Pełny rozwój jednej generacji wynosi około 2 miesiące.[1]

Pierwsze pokolenie wylęga się od końca kwietnia do końca maja, drugie pojawia się od połowy czerwca do końca lipca, a trzecie w sierpniu i wrześniu. Po pierwszym pokoleniu widoczny jest wyraźny spadek liczebności motyli, natomiast między drugim i trzecim pokoleniem liczebność motyli praktycznie pozostaje na wysokim poziomie i oba pokolenia płynnie przechodzą jedno w drugie. W lecie rozwój pokolenia jest bardzo szybki i trwa ok. 6-11 tygodni.

Okres żerowania w lecie wynosi 3-4 tygodnie, a przy chłodnej pogodzie wydłuża się o 1-2 tygodnie. Po wylęgu motyla z żerowiska wystaje puste egzuwium, czyli oskórek poczwarki.[2]

[2] Na podstawie informacji ze strony: http://szrotowek.bestpest.com.pl

[1] Na podstawie informacji ze strony: http://szrotowek.geolas.net